De Gentse haven boekte in 2009 een goederenoverslag van 37,2 miljoen ton, 21% minder dan in het recordjaar 2008. Eind 2009 werd nog slechts een lichte daling opgetekend, wat hoopvol is voor de toekomst. Het Havenbedrijf Gent bereidt zich met een stevig pak investeringen en een strategisch plan alvast voor op een heropleving.
Was 2008 met 47 miljoen ton een absoluut recordjaar dan klokte 2009 af op 21% minder goederenbehandeling. In vergelijking met 2007 (42,8 miljoen ton) daalt de totale goederenoverslag met 13%.
Kwartalen
In percenten gaf het eerste kwartaal van 2009 voor de totale overslag (zeevaart en binnenvaart) een daling met 23%, voor het tweede kwartaal 33% en het derde kwartaal gaf 22% minder goederenoverslag. Het vierde kwartaal tekent een daling op van amper 3%.
Hiermee is over de laatste maanden van 2009 heen de daling beduidend kleiner dan tijdens de eerste maanden. Vooral voor de zeevaart was december de beste maand: een stijging van 32% in vergelijking met december 2008. De binnenvaart steeg in dezelfde maand met 7%.
Goederen
De droge bulk – goed voor 60% van de goederenoverslag - kende de grootste daling. De algemene crisis in de staalindustrie ligt aan de basis van de sterke dalingen van grondstoffen als ertsen en kolen. De vloeibare bulk blijft constant. Bijvoorbeeld de overslag van fruitsap – eigen aan de Gentse haven - weet zich te handhaven.
Ondanks een slappe conjunctuur zijn er toch enkele markante stijgers. Positief is dat Gent zijn belangrijke positie in de verwerking van schroot tot nieuwe grondstof kon verstevigen. De verplichte bijmenging met biodiesel zorgt voor een stijging van de aanvoer van raapzaad. De nieuwe bedrijven die zich vestigden aan het Kluizendok zorgen voor mooie tonnageverhogingen in de bouwmaterialen.
Zeevaart en binnenvaart
In 2009 boekte de haven van Gent via zeevaart een goederenoverslag van 20,8 miljoen ton. In 2008 was dat 27 miljoen ton. Voor 2009 is dat een daling van 23% (6,2 miljoen ton).
De goederenoverslag via binnenvaart noteert 16,4 miljoen ton in 2009 tegenover 20 miljoen ton in 2008, een daling van 18% (3,6 miljoen ton).
In 2009 deden in totaal 16.128 schepen de haven van Gent aan, namelijk 2.962 zeeschepen en 13.166 binnenvaartschepen. In 2008 waren er dat 19.165, waaronder 3.463 zeeschepen en 15.702 binnenvaartschepen.
Werken aan een duurzame kentering
Het Havenbedrijf kijkt echter hoopvol vooruit om in 2010 verder te werken aan een heropleving. Eind 2009 werd al beslist de havenrechten voor de scheepvaart niet te verhogen voor 2010.
Hoopvol is de vaststelling dat Gent niet heeft af te rekenen met structurele verliezen zoals de sluiting van fabrieken mede dankzij crisismaatregelen van de Vlaamse overheid en de Stad Gent. Bovendien worden de terreinen rondom het Kluizendok gestaag ingevuld met watergebonden activiteiten. Het is eveneens hoopvol dat de Gentse haven het jaar ingaat met behoud van alle lijndiensten. De eind 2009 bijgekomen containerlijndienst met het oosten van de Middellandse Zee wordt bovendien nog verder uitgebouwd.
Werken aan de toekomst
Het Havenbedrijf keurde intussen een nieuw meerjarenplan goed voor de periode 2010 – 2014. Dit plan voorziet in heel wat investeringen – gefinancierd met eigen middelen - voor een bedrag van 10 miljoen euro.
Het Havenbedrijf investeert verder in de uitbouw en de herwaardering van de dokken. Het Kluizendok wordt verder afgewerkt met baggerwerken in het dok en aan de parallelkaai met het kanaal. Er zijn ook nog kaaien voor diepliggende schepen en kaaien voor binnenvaart voorzien. Aan het Noorddok worden collectoren gebouwd voor de behandeling van het afval- en regenwater in deze zone. In dit dok worden bovendien de ro/ro-hellingen omgebouwd tot volwaardige kaaimuren. Aan het Sifferdok worden eveneens collectoren gebouwd en aan de noordkant van het Rodenhuizedok komt er een kaaimuur.
Ook in de bedrijventerreinen investeert het Havenbedrijf verder. Het bedrijventerrein Rieme-Noord wordt ingericht en dat van Moervaart-Zuid krijgt er een tweede ontsluiting bij.
Op het vlak van wegenwerken worden de Henri Farmanstraat en de Gerard van den Daelelaan heraangelegd en opgewaardeerd.
Aan de Rigakaai komt er een nieuw architecturaal innovatief bezoekerscentrum waar ook de afdeling Schipperij van het Havenbedrijf wordt gehuisvest.
Strategisch plan 2010 – 2020
Deze investeringen kaderen bovendien in het strategisch plan 2010 – 2020 dat in de lente van 2010 wordt gepresenteerd. Daarin legt het Havenbedrijf zijn grote keuzes voor de komende 10 jaar vast.